IBAN ile Ödeme Yapanlar Dikkat! Vergi Cezası ve Hapis Riski Kapıda!
IBAN ile gerçekleştirilen para transferlerinde yenilikler! Prof. Dr. Olgun Değirmenci ve Prof. Dr. Mustafa Çolak'tan hapis ve vergi cezası konusunda dikkat edilmesi gerekenler.
Günlük yaşamda nakit taşımaktan veya kredi kartlarına ödenecek komisyonlardan kaçınmak için sıklıkla kullanılan IBAN ile ödeme yöntemi, 2026 itibarıyla mali ve adli otoritelerin sıkı denetimlerine tabi oldu.
İşletmelerin "kişisel IBAN" yönlendirmeleri, yalnızca satıcılara değil, aynı zamanda para transfer eden bireyleri de suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı gibi soruşturmaların hedefi yapma potansiyeline sahip.
Açıklama Kısmı Boş Bırakılan Transferler "Şüpheli" Olarak Değerlendiriliyor
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi'nden Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN transferleri hakkında oldukça önemli bir noktaya parmak basıyor: Her işlem, hukuki bir dayanağa sahip olmalıdır. Eğer açıklama satırı boş bırakılır ya da "borç" denilerek geçiştirilirse, bu tür yüksek tutarlı işlemler bankaların yapay zeka destekli sistemlerinde "şüpheli işlem" alarmı oluşturuyor.
Değirmenci, gönderdiğiniz para eğer bir terör örgütü veya suç çetesiyle bağlantılı bir hesaba ulaşırsa, yalnızca bir "hizmet bedeli" ödediğiniz halde hukuki süreçle karşı karşıya kalabileceğinizi vurguluyor. Özellikle tek seferlik işlemler yerine düzenli ve belgelenmemiş para transferleri, MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) tarafından sıkı bir incelemeye tabi tutuluyor.
Şahsi IBAN Kullanmanın Ciddi Sonuçları
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mustafa Çolak ise meselenin finansal yönü üzerine ışık tutuyor. Dijital denetimlerin yoğunlaştığı günümüzde, mal veya hizmet alırken işletmenin resmi hesabı yerine yetkilinin şahsi hesabına para göndermek, kayıt dışı ekonomiyle iş birliği yapmak anlamına geliyor.
Peki, hangi işlemlerde hangi mesajı yazmalısınız? Prof. Dr. Çolak, güvenli bir transfer için şu şablonu öneriyor:
- Teknik Servis: "34 XXX 00 plakalı aracın tamir bedeli"
- Eğitim: "Mart 2026 özel ders ücreti"
- Sağlık: "Muayene ve tetkik ücreti"
Hapis Cezası ve Mal Varlığına El Koyma Riski
Eğer gerçekleştirilen transfer ticari bir faaliyet içeriyorsa ama "hibe" ya da "borç" olarak gösteriliyorsa, vergi denetçileri buna "kaydı dışı kazanç" olarak yaklaşmaktadır. Bu durumda, hem alıcıya ağır vergi cezaları uygulanabilir hem de paranın kaynağı kanıtlanamazsa mülklerinize el koyma süreci başlayabilir. Tüketicilerin haklarını korumak adına fatura veya fiş alması, belge sağlamayan işletmeleri ise Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet etmesi en garanti çözüm olarak değerlendiriliyor.
