Zeka Geriliği Olanlar İçin Özel Emeklilik Şartları! SGK'dan Erken Emeklilik Raporu ve Prim Detayları

Sosyal medya üzerinden yayılan bu söylentiler, SGK emekliliği ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2022 sayılı kanun çerçevesinde verdiği engelli aylıkları arasındaki karışıklıktan kaynaklanıyor.

SGK'dan emekli maaşı alınabilmesi için, sigorta başlangıcı yapılmış olması ve belirli bir sayıda prim gününe sahip olunması gerekli. Zihinsel yetersizliği olan bireyler için en önemli avantaj, bu süreçte yaş şartının geçerli olmaması.

“Hızla Emeklilik” Mümkün Mü?

İlgili yasalara göre zihinsel yetersizliği bulunan bireyler, yaşa takılmadan emeklilik hakkı kazanabiliyor. Ancak bu, çalışmadan maaş almak anlamına gelmiyor. Emeklilik için gerekli prim günlerinin tamamlanması ve resmi sağlık kurulu raporunun temin edilmesi zorunludur.

Malulen Emeklilik ile Engelli Emekliliği Arasındaki Farklar

Zihinsel yetersizlikten dolayı emeklilik süreci, rahatsızlığın sigorta başlangıcından önce ya da sonra gelişip gelişmediğine göre iki ayrı kategoriye ayrılmaktadır:

1. Malulen Emeklilik (Sigorta Sonrası Yetersizlik):
Sigortalı çalışma sürecinin ardından meydana gelen zihinsel kayıp durumunda geçerli olan bir süreçtir.

• En az %60 oranında çalışma gücü kaybı raporu

• 10 yıl süresince sigortalı çalışma gerekliliği

• 1800 gün prim yatırılması zorunluluğu

Bu şartlar sağlanmalıdır.

• Eğer birey “başka birinin sürekli bakımına muhtaç” durumda ağır zihinsel engelli ise, 10 yıllık sigortalılık şartı kaldırılmakta ve yalnızca 1800 gün prim yatırılması yeterli olmaktadır.

• 2. Engelli Emekliliği (Doğuştan Veya Sigorta Öncesi Durum):

Zihinsel engelli durumun doğuştan ya da sigorta başlangıcından önce oluştuğu durumda geçerlidir. Çoğu IQ düşüklüğü vakası bu kapsamda yer almaktadır.

• En az %40 oranında engelli sağlık kurulu raporu

• SSK'lı çalışanlar için vergi indirimine ilişkin belge

• 3600 ile 4680 gün arasında değişen prim şartı

• gerekmektedir. Bu durumda da yaş şartı uygulanmamaktadır; prim tamamlandığında emeklilik hakkı kazanılmaktadır.

• IQ Seviyesi ve Rapor Alma Süreci

• Tıp alanında "zeka geriliği" olarak bilinen mental retardasyon tanısı, Sağlık Bakanlığı onayını taşıyan tam teşekküllü hastanelerde gerçekleştirilen testlerle belirlenmektedir. WAIS gibi zeka testleri kullanılarak, hafif, orta veya ağır düzeyde engel durumu tespit edilmekte ve rapor üzerinde yüzde olarak ifade edilmektedir.

• SGK, emeklilik işlemlerini yalnızca bu resmi oran üzerinden yürütmektedir. Özel sağlık kuruluşlarından alınan ya da yönetmeliklere uygun bulunmayan raporlar geçerlilik taşımamaktadır.